Plafon z czujnikiem ruchu: na klatkę schodową i do piwnicy, ustawienia LUX, czas i zasięg
Plafon z czujnikiem ruchu włącza światło, gdy ktoś wchodzi do pomieszczenia, i wyłącza je po ustawionym czasie. Sprawdza się na klatkach schodowych, w korytarzach, piwnicach, garażach, komórkach lokatorskich i przy wejściach do budynku. Wyjaśniamy, jakie są rodzaje czujników, jak ustawić parametry i gdzie zamontować oprawę.
Plafon z czujnikiem ruchu włącza światło, gdy ktoś wchodzi do pomieszczenia, i wyłącza je po ustawionym czasie. Sprawdza się na klatkach schodowych, w korytarzach, piwnicach, garażach, komórkach lokatorskich i przy wejściach do budynku. Wyjaśniamy, jakie są rodzaje czujników, jak ustawić parametry i gdzie zamontować oprawę.
Rodzaje czujników
Czujnik PIR (pasywny podczerwieni)
Reaguje na zmianę promieniowania cieplnego w polu widzenia, czyli na ruch człowieka lub zwierzęcia. Cechy:
- najlepiej wykrywa ruch w poprzek pola detekcji, słabiej ruch prosto na czujnik,
- potrzebuje bezpośredniej widoczności, nie wykrywa przez szkło i przeszkody,
- może reagować na nagłe zmiany temperatury, na przykład podmuch ciepłego powietrza z grzejnika,
- przy montażu sufitowym ma zwykle pole detekcji 360°, a zasięg zależy od wysokości.
Czujnik mikrofalowy (radarowy, HF)
Emituje słabe fale radiowe i wykrywa zmiany odbicia powodowane ruchem. Cechy:
- wykrywa także drobne ruchy i ruch prosto na czujnik,
- działa przez cienkie przegrody, klosz, szkło i płyty gipsowo-kartonowe, co bywa zaletą, ale może też wywoływać włączenia przez ruch za ścianą lub drzwiami,
- mniej wrażliwy na temperaturę otoczenia,
- czujnik jest ukryty w obudowie, plafon nie ma widocznej soczewki.
Na klatkach schodowych i w korytarzach częściej stosuje się czujnik mikrofalowy, bo reaguje szybciej na osobę wchodzącą po schodach. W pomieszczeniach, gdzie za ścianą jest ruch, na przykład w komórce przy korytarzu, lepiej sprawdza się PIR lub obniżenie czułości mikrofali.
Zasięg i wysokość montażu
Producent podaje zasięg dla określonej wysokości montażu, najczęściej 2,5-3 m. Typowe wartości dla montażu sufitowego:
- PIR: pole detekcji 360°, średnica około 6-8 m,
- mikrofala: zasięg regulowany, zwykle do około 6-8 m.
Wyższy montaż zwiększa obszar detekcji, ale zmniejsza czułość na ruch przy podłodze. Montaż poniżej zalecanej wysokości skraca zasięg. Konkretne wartości sprawdź w karcie produktu.
Ustawienia czujnika: LUX, TIME, SENS
Większość plafonów ma pokrętła lub przełączniki DIP pod kloszem albo pilot.
LUX: próg jasności
Określa, poniżej jakiego poziomu światła otoczenia czujnik w ogóle włączy oprawę. Zakres wynosi zwykle od kilku luksów (praca tylko po zmroku) do pozycji "dzień", w której oprawa włącza się zawsze.
- Klatka schodowa bez okien i piwnica: ustaw pozycję dzień, bo światło dzienne praktycznie tam nie dociera.
- Klatka z oknami i korytarz przy wejściu: ustaw próg tak, aby oprawa nie świeciła w jasny dzień.
Próg ustawiaj o zmroku: skręć pokrętło do pozycji nocnej, a następnie powoli obracaj w stronę dnia, aż oprawa zareaguje na ruch.
TIME: czas świecenia
Czas świecenia po ostatnim wykrytym ruchu, zwykle od kilku sekund do kilkunastu minut. Każdy nowy ruch odlicza czas od początku. Orientacyjnie:
- korytarz, przejście: 30-60 s,
- klatka schodowa: 1-3 min, zależnie od liczby pięter na jedną oprawę,
- piwnica, komórka, pralnia: 3-5 min, bo osoba często stoi w miejscu i czujnik PIR może jej nie wykryć.
SENS: czułość
Reguluje zasięg wykrywania. Obniż ją, jeśli oprawa włącza się przez ruch za drzwiami lub w sąsiednim pomieszczeniu, zwłaszcza przy czujniku mikrofalowym.
Tryb czuwania (funkcja korytarzowa)
Część plafonów ma tryb, w którym po upływie czasu TIME oprawa nie gaśnie, tylko przez określony czas świeci z obniżoną jasnością, na przykład 10-30%. Ułatwia to orientację na klatce schodowej i w długich korytarzach, a zużycie energii pozostaje niskie.
Plafon na klatkę schodową
- Montuj oprawę na każdym półpiętrze lub piętrze, tak aby czujnik widział osobę wchodzącą po schodach, zanim dojdzie ona do granicy cienia.
- Wybierz czujnik mikrofalowy lub PIR o polu 360° i zasięgu pokrywającym bieg schodów.
- Strumień rzędu 1000-1500 lm na oprawę zwykle wystarcza dla klatki w budynku mieszkalnym.
- Niektóre plafony mają funkcję łączenia w grupę: wykrycie ruchu przez jedną oprawę włącza kilka sąsiednich.
- Na klatkach w budynkach wielorodzinnych sprawdź, czy wymagane jest oświetlenie awaryjne. To osobny rodzaj opraw z akumulatorem, wymagany przepisami w określonych budynkach.
Jeśli taśmą LED chcesz podświetlić same stopnie, zobacz poradnik jak podłączyć taśmę LED.
Plafon do piwnicy i pomieszczeń gospodarczych
- W piwnicy często jest wilgoć: wybierz co najmniej IP44, a w wilgotnych piwnicach i garażach IP54-IP65. Opis kodów w poradniku stopień szczelności IP LED.
- W komórkach lokatorskich, gdzie łatwo uderzyć oprawę, przydaje się klosz z poliwęglanu i podwyższona odporność IK.
- Ustaw dłuższy czas TIME, bo w piwnicy wykonuje się czynności bez ruchu, na przykład szukanie na półce.
- Barwa 4000 K dobrze sprawdza się w pomieszczeniach technicznych. Więcej o barwach w poradniku barwa światła i CRI.
Podłączenie
Plafon z czujnikiem podłącza się do stałego zasilania L i N, z przewodem PE, jeśli oprawa jest w I klasie ochronności. Czujnik sam steruje źródłem światła, więc:
- dotychczasowy łącznik ścienny powinien być stale załączony albo zmostkowany, inaczej czujnik traci zasilanie,
- przy wymianie oprawy na klatce sterowanej automatem schodowym elektryk powinien ustalić, czy automat zostaje, czy plafony będą zasilane bezpośrednio,
- po włączeniu zasilania czujnik potrzebuje zwykle kilkudziesięciu sekund na kalibrację.
Podłączenie do instalacji 230 V powinna wykonać osoba z uprawnieniami elektrycznymi. Na zewnątrz i przy wejściu do budynku lepiej sprawdzi się naświetlacz z czujnikiem, opisany w poradniku jak dobrać naświetlacz LED.
Co kupić
- Plafony z czujnikiem: plafony LED z czujnikiem PIR i mikrofalowym, w wersjach IP44 do IP65, z trybem czuwania i regulacją LUX, TIME i SENS
Plafony z czujnikiem ruchu
FAQ
Czujnik PIR czy mikrofalowy w plafonie?
PIR reaguje na ruch źródła ciepła i potrzebuje bezpośredniej widoczności. Mikrofalowy wykrywa także drobne ruchy i ruch prosto na czujnik, działa przez cienkie przegrody. Na klatki schodowe częściej wybiera się mikrofalę, do pomieszczeń przy ruchliwych korytarzach PIR.
Jak ustawić LUX w czujniku ruchu?
O zmroku ustaw pokrętło w pozycji nocnej, a następnie powoli przekręcaj w stronę dnia, aż oprawa zareaguje na ruch. W pomieszczeniach bez okien ustaw pozycję dzień.
Jaki czas świecenia ustawić na klatce schodowej?
Zwykle 1-3 minuty, zależnie od tego, ile biegów schodów obsługuje jedna oprawa. Tryb czuwania z obniżoną jasnością pozwala skrócić czas pełnego świecenia.
Dlaczego plafon z czujnikiem włącza się sam?
Przy czujniku mikrofalowym najczęściej przez ruch za ścianą lub drzwiami, a przy PIR przez podmuch ciepłego powietrza lub nasłonecznienie. Pomaga obniżenie czułości SENS i zmiana miejsca montażu.
Czy plafon z czujnikiem można podłączyć pod zwykły łącznik?
Tak, ale łącznik musi pozostać włączony, bo czujnik potrzebuje stałego zasilania. Wyłączenie łącznika całkowicie odcina oprawę i po ponownym włączeniu czujnik się kalibruje.